mesbridjî

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Do viebe « brijhî » avou forcoridjaedje jh => dj ; avou l’ betchete « mes- » des viebes (etimolodjeye nén acertinêye)

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) mesbridje
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) mesbridjîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) mesbridjans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) mesbridjnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) mesbridjrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) mesbridjive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) mesbridje
pårt. erirece (dj’ a, vos av) mesbridjî
Ôtes codjowaedjes come waitî

mesbridjî (viebe å coplemint)

  1. coixhî (ene sakî) pol rinde sitroupyî.
    • Mågré tot, dji m’ mågriyive do saveur k’ el crapule k’ a mesbridjî nosse gamén vikéve e påye. Joseph Lahaye (fråze rifondowe).
    • Come tos les djoûs (al televuzion), ci n’ esteut ki måleurs, accidints, gueres ; des djins mesbridjeyes, kihatcheyes… Joseph Lahaye (fråze rifondowe).
  2. distrure (ene sacwè).
    • Bouneur di rintrer al måjhon ki s’ ramasse åtoû do feu, et do cmincî les longuès shijhes sins moti, po n’ nén mesbridjî les imådjes et les sovnances k’ on tént a coviete et ki s’ rapåjhèt tot bea doûçmint. André Henin (fråze rifondowe).
    • K’ on-z espaitche do distrure les biesses et mesbridjî les campagnes ; come di djusse ! André Henin (fråze rifondowe).
  3. (imådjreçmint) distrure dins si åme.
    • Adon k’ elle (li Walonreye) a dné si souweur On l’ vôreut asteure mesbridjî ; On lyi vout minme prinde si oneur. Joseph André (fråze rifondowe).
  4. må fé (èn ovraedje).

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

coixhî ene djin, ene biesse
distrure ene sacwè

Pårticipe erirece[candjî]

mesbridjî omrin

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "mesbridjî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin mesbridjî mesbridjîs
femrin padrî mesbridjeye mesbridjeyes
femrin padvant mesbridjeye mesbridjeyès

mesbridjî omrin (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l’ no)

  1. foirt coixhî (tot cåzant d’ ene djin, ene biesse)
    • On l’ a emoenné e-n ambulance, mins tot mesbridjî. Roger Viroux (fråze rifondowe).
    • Des dijhinnes di ptits coirs (d’ oujheas), des cis discwårtulés, des cis mesbridjîs ou stroupyîs, sont stramés pattavå l’ pazea, pates e l’ air, betch å lådje. Georges Pècheur (fråze rifondowe).
  2. distrût (po ene sacwè)
    • Wice vos av’ sitî ecroler po k’ vosse tchår soeye mesbridjî come ça, ô, vos ? Léon Gengoux.
    • Marcos, c’ est ene djin come ene ôte, ki vike å vint-ey-ininme sieke dins ene minorité mesbridjeye å bea mitan do tourmint d’ l’ Amerike Cintråle. Yves Paquet (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. mesbridjî dins s’ coir : clasmint d’ on disfoirci fizike.
  2. mesbridjî dins s’ tiesse : on pô drole, nén come èn ôte.

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

(po ene djin, ene biesse)
(po ene sacwè)