bizer

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Wikipedia-logo-en.png Vaici, gn a
des racsegnes
so l' bizaedje des vatches

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Mot-brut «biz» (zûnaedje del djoleye moxhe ki ctchesse les vatches), avou l' cawete di codjowaedje -er; adon dandjreus parint avou l' almand (kécfeye do plat) «Biesen» et «Biesfliege» (etimolodjeye nén acertinêye).

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj') bize
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) bizez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) bizans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) biznut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj') bizrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj') bizéve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj') bize
pårt. erirece (dj' a, vos av) bizé
Ôtes codjowaedjes pådje a pårt

bizer v. sins coplemint

  1. (mot des cinsîs), (mot d' årtisse des biesses) cori ewaerêymint, tot djåzant di vatches ou d' djonnès biesses kitchesseyes pa ene djoleye moxhe.
    • Les vatches bizèt, tote ewaerêyes P.-J. Dosimont.
    • Di popa, pocwè k' les vatches, ele bizèt ? :: Paski les tayons, i les hagnèt E. Pècheur (fråze rifondowe).
    • Li prumî ake del veye des waerbåds kimince cwand l' djoleye moxhe adierceye si côp, dabôrd k’ ele porshût les vatches ki biznut : ponre ses oûs so leus pates di dvant L. Mahin.
  2. (pa stindaedje do sinse) cori evoye.
  3. aler rade.
    • Ça bize si rade, les djoûs, Ewou est ele, nosse veye ? Nosse tiesse blankit sol soû, Ça bize si rade, nosse veye ! (J. Desmet).
  4. stitchî foû del tchivleure, tot cåzant di tchveas.
  5. rexhe foû do ceke di tournaedje, po ene tourpene.
  6. Miniauge.gifLoukîz a : DTW
Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]
Sinonimeye[candjî]
Ortografeyes[candjî]
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « bizer », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]
± cori ewaerêymint, tot djåzant di vatches ou d' djonnès biesses kitchesseyes pa ene djoleye moxhe
  • Flag of France.svg Francès : courir (fr) follement (en parlant de vaches poursuivies par l' hypoderme du bœuf) (nén ratournåve direk e francès)
± cori evoye Miniauge.gifLoukîz a : Motyince:cori evoye/walon

    Etimolodjeye 2[candjî]

    di «bize» (li plante)

    Prononçaedje[candjî]

    Viebe[candjî]

    Djin et tins Codjowa
    Cåzant Ind. pr. (dji, dj') bize
    Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) bizez
    Cåzants Ind. pr. (nos, ns) bizans
    Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) biznut
    Cåzant Ind. fut. (dji, dj') bizrè
    Cåzant D.I.E. (dji, dj') bizéve
    Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj') bize
    pårt. erirece (dj' a, vos av) bizé
    Ôtes codjowaedjes pådje a pårt

    bizer v. å coplemint

    1. poli (dins l' tins avou del «bize», enute avou do papî d' veule).
      • on bize on meube avou do papî såblé ou minme avou on boket d' veule.
    Parintaedje[candjî]
    Ortografeyes[candjî]
    Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
    Li mot n’ est nén dins : R13

    Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « bizer », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

    Ratournaedjes[candjî]