forbate

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Do viebe «bate», avou l’ betchete « for- » des viebes.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) forbate
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) forbatoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) forbatans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) forbatnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) forbatrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) forbateu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) forbate
pårt. erirece (dj’ a, vos av) forbatou
Ôtes codjowaedjes come mete

forbate

  1. (v. å coplemint) dire waeraxhmint li contråve d' èn ôte, responde tot djhant l' contråve di l' ôte.
    • I forbate todi l' contråve di çou k' ele dit Motî Toussaint (fråze rifondowe).
    • Li bijhe et li solo si kihagnént, forbatant onk l' ôte k' il esteut li pus foirt — nén cnoxhou scrijheu, ratournant ene fåve d' Ezope, Li bijhe et l' solea (fråze rifondowe).
    • Ni forbatoz djamåy çou k' vos nd estoz nén tonete seur Motî Toussaint (fråze rifondowe).
    • Esmayel n' a nén oizou forbate, mins i nd aveut gros sol petote Lucyin Mahin, Vera.
  2. (v. å coplemint) dire avou assurance, voleur di tote foice.
    • Il a forbatou k' i vénreut.
    • Djel forbatrè tant ki dj' vicrè Motî Toussaint (fråze rifondowe).
    • Les drudes et sacwants martchands savént scrire li gålwès e-n alfabet grek; ça n' vout nén dire k' i cnoxhént l' lingaedje grek, come sacwants ont forbatou.
    • Vos, vos djhoz ki c' est ouy semdi, et mi, dji forbate ki ns estans dimegne Manfred Lejoly (fråze rifondowe).
  3. (v. å coplemint) criyî so (ene sakî) tot lyi fjhant des rprotches
    • Li curé esteut a poenne arivé å tchestea ki l' conte li forbateut laidmint Jacques Desmet (fråze rifondowe).
    • C' esteut dlé les gros cinsîs k' il aveut l' pus d' rujhes po-arindjî s'-t ovraedje, et-z esse forbatou a nonsyince Jacques Desmet, On Sånî a pårt.
  4. (v. å nén dit coplemint) responde li contråve.
    • Do tins passé, les comeres shoûtént leu-z ome sins djamåy forbate — AL (fråze rifondowe).
  5. (v. sins coplemint) cåzer tot dnant mwints astocas, dins ene respectiveuse bate di dvizes.
    • Li cinsî et l' curé arivèt eshonne a l' ouxh do paradis; et i forbatèt po sawè li ké des deus k' a fwait li pus d' bén po les djins Lucyin Mahin.
  6. (v. sins coplemint) diner on trop bon pris; bayî on pus hôt pris dins ene håsse.
  7. (viebe å prono) : Miniauge.gifLoukîz a : « si forbate ».

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

dire waeraxhmint li contråve d' èn ôte
dire avou assurance
responde li contråve
diner on hôt pris
cåzer tot dnant toplin d' råjhons

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C65, S117, G217

Ratournaedjes[candjî]

dire waeraxhmint li contråve d' èn ôte
dire avou assurance, voleur di tote foice
criyî so (ene sakî) Miniauge.gifLoukîz a : egueuyî
dire li contråve (sins dit coplemint)
cåzer tot dnant toplin d' råjhons
diner on pus hôt pris

Codjowas[candjî]

forbate

  1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « forbate ».
  2. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « forbate ».
  3. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece, do viebe « forbate ».