haernaxhî

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
tchivås haernaxhîs

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje «haernaxh-» («haerna»), avou l’ cawete di codjowaedje «  » des viebes

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) haernaxhe
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) haernaxhîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) haernaxhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) haernaxhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) haernaxhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) haernaxhive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) haernaxhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) haernaxhî
Ôtes codjowaedjes come waitî

haernaxhî

  1. (v. å coplemint) (mot d’ acleveu di tchvås) mete (les haernas a on tchvå).
  2. (v. å coplemint) (pa stindaedje do sinse)bodjî tot fjhant do brut (come cwand on mete mes haernas a on tchvå).
    • I haernaxhe les saeyeas et les tchôdrons D.T.W.
  3. (v. å coplemint) djonde di tos les costés.
    • E nosse coine, dj' esteu tote seule di crapåde; dj' inméve bråmint mia haernaxhî les gaméns, toursiyî et s' capougnî. Tofer sayî k' i m' djondénxhe - ewou k' pus tård les omes mi capôteyrént A. Laloux, Mi ptit viyaedje des ans å long (fråze rifondowe).
  4. (v. sins coplemint) bodjî totès ptitès sacwès tot fjhant do brut.
    • I haernaxhe dins les canteas, k' i va co rewoeyî les efants Motî Gilliard (fråze rifondowe).
  5. ((viebe å prono muroetrece)) mete toplin des mousmints, des cayets so s' dos.
  6. ((viebe å prono muroetrece)) si må moussî.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

± mete les haernas a on tchvå
± toutchî d' tos les costés
± bodjî totès ptitès sacwès tot fjhant do brut

Pårticipe erirece[candjî]

haernaxhî o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "haernaxhî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.