tripler

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Do viebe «triper», avou ene ristitchete -l-, çou ki dene on viebe avou l’ dobe cawete « -ler » (adon parint avou l' almand «trippeln»); mot cité dins l’ FEW 17 367a.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) tripele
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) triplez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) triplans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) tripelnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) tripelrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) tripléve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) tripele
pårt. erirece (dj’ a, vos av) triplé
Ôtes codjowaedjes come shofler

tripler

  1. (v. sins coplemint) fé aler les pîs po distrure, po fé må a.
    • (Les vatches ont) triplé totavå les semés Motî Forir (fråze rifondowe).
    • Les biesses tripelnut les poeres ki sont tcheutes Motî Gilliard (fråze rifondowe).
    • Adon, dji tripelrè, dji shofelrè, dji macrè, dji bouxhrè t' måjhone djus, et dji t' magnrè (Fré Djhan, divins «Troes coshets»).
    • I tripele so on lumçon Motî del Hesbaye (fråze rifondowe).
    • Et deus eures å long, on tripla so si screne Motî del Hesbaye (fråze rifondowe).
  2. (v. sins coplemint) fé aler les pîs dins ene potchante danse, ou tot come.
    • I faleut vey les Rodjes Pûs tripler Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
    • On n' pout nén dire k' i sait danser : i tripele et spotchî les pîs des comeres, la tot Motî Gilliard (fråze rifondowe).
    • So ç' tins la, les deus arlikins, a mitan tot nous, triplèt A. Laloux, Li curè d’ Sautau, p. 115 (fråze rifondowe).
  3. (v. sins coplemint) fé aler les pîs nierveuzmint, di måvasté, tot ratindant.
    • I tripléve di måvasté Motî Haust (fråze rifondowe).
    • On zoupele, on potche, on tripele, on s' gougne, on s' cobôre po mia vey li ressucité L. Henrard (fråze rifondowe).
  4. (v. å coplemint) spotchî des pîs.
    • C' esteut les botresses ki triplént les hotchets Motî Haust (fråze rifondowe).

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Sipårdaedje do mot[candjî]

w. do Levant, w. do Mitan, Basse Årdene (Bijhe)

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : E212, O0, S117, R13


Ratournaedjes[candjî]
v.s.c., ± fé aler les pîs nierveuzmint
v.c. ± spotchî des pîs

Etimolodjeye 2[candjî]

Bodje «tripl-» (tripe), avou l’ cawete di codjowaedje « -er »

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) tripele
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) triplez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) triplans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) tripelnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) tripelrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) tripléve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) tripele
pårt. erirece (dj’ a, vos av) triplé
Ôtes codjowaedjes come shofler

tripler v. sins coplemint

  1. rinde troes côps pus grand.
    • Triplez trinte-ey-onk, vos åroz nonante-troes Motî Forir (fråze rifondowe).
    • Vos tripelroz vosse mijhe.
    • (å monopoli) Dji m' va tripler l' banke Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
  2. fé on troejhinme côp (ene anêye di scole).
    • E leu scole, on n' poleut nén tripler.

Parintaedje[candjî]

triplumint, triplaedje, triplés

Mots vijhéns[candjî]

radobler

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13


Ratournaedjes[candjî]
± rinde troes côps pus grand
  • Flag of France.svg Francès : tripler (fr)

Flag of France.svg Francès[candjî]

Viebe[candjî]

tripler v. å coplemint

  1. tripler (mot scrît e francès come e walon, mins k' a des sinses diferins) (djusse li sinse di fé troes côps).