avatchi

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

dalaedje.gif Bodje « vatche », avou l’ betchete « a- » des viebes ey avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes (imådje del pote kel vatche leye cwand ele si coûtche dins del grande yebe); mot cité dins l’ FEW 14, 103b-104a.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) avatchi / avatchixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) avatchixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) avatchixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) avatchixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) avatchirè / avatchixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) avatchixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) avatchixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) avatchi
Ôtes codjowaedjes come prusti

avatchi (v. å coplemint)

  1. rabaxhî.
    • Cwand k' on-z aplanit, on-z avatchi d' on costé et on-z implit d' l' ôte. Motî d’ Faimonveye (fråze rifondowe).
  2. toumer.
  3. flaxhî (tot cåzant di l' air, del plouve so les dinrêyes.
  4. distrure.
    • Les manifestants ont avatchi tot l' magazin.

Sinonimeye[candjî]

Parintaedje[candjî]

avatchixhaedje, avatchixhmint

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

± rabaxhî
± fé toumer
± fé flaxhî
± distrure

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin avatchi avatchis
femrin padrî avatcheye avatcheyes
femrin padvant avatcheye avatcheyès

avatchi come addjectif djondrece, metou purade divant l' no

  1. rabaxhî, flaxhî.
    • Les avoennes sont tot {~|avatcheyes}}.
    • Cwand l’ moye di four est avatcheye, on-z î mete on budea. (ramexhné pa J. Boulard)
  2. sins coraedje, sins alant, clawé so plaece.
    • Li gamene esteut dmorowe avatcheye divant l’ machine a cafè k' ele vineut di spiyî.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ratournaedjes[candjî]

± rabaxhî, flaxhî
± sins coraedje, sins alant, clawé so plaece

Sourdants[candjî]