conte

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Wikipedia-logo-en.png Racsegnes eciclopedikes
po tos les sinses
do mot «conte»

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Prononçaedje[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Sivierba do viebe : «conter».

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
conte contes

conte o.

  1. plaijhante istwere.
    • C' est on vraiy conte di Noyé, voste istwere !
Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]
Ratournaedjes[candjî]
± plaijhante istwere
Ortografeyes[candjî]
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Etimolodjeye 2[candjî]

Sivierba do viebe : «conter».

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
conte contes

conte o.

  1. adicion, carculaedje, rizultat.
Ratourneures[candjî]
  1. diner s' conte
    • Del nute, do djoû, po vs bén adjonde Li microbe est la ki vs ratind I vs apice bén, i vs dene vosse conte Et vs estoz xhorbou so on moumint (M. Lejeune)
  2. sins pus d' conte ki ça
  3. si rinde conte : bén vey.
    • Dji m' rind conte kel tins del djonnesse pout esse court, k' il a do må d' brouyî evoye (F. Duval).
    F. "se rendre compte".
  4. tini conte di : aconter.
    F. "tenir compte de".
Parintaedje[candjî]
Ratournaedjes[candjî]
± carculaedje
Ortografeyes[candjî]
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Etimolodjeye 3[candjî]

Divancete[candjî]

conte nén candjåve

  1. mostere k' on tént avou l' ôte costé di des djins nén d' acoird.
    • Il esteut dins ene lisse conte mi.
    • Ele si mwaijhixheut s' on bateut conte leye (E. Gilliard)

dalaedje.gif

  1. mostere on rméde po rweri d' on må.
    • Conte les halenes, mete del tchene al tere åtoû des cabus.
    • Conte li fivlinne on pindeut ene boursete avou des crås pourceas åtoû do hatrea; ça dveut pinde so li stoumak (G. Ghys).
    F. "contre, pour guérir".
  2. mostere ene discandje.
    • Les camaerådes påtnut chiner dins les cinses do coron et discandjî do tchocolåt ubén do savon conte des canadas (L. Sohy).
    F. "contre, en échange de".
  3. mostere k' on djond (ene sacwè, ene sakî).
    • N' aspoyîz nén vosse doet conte li meur: li plåsse n' est nén co setch.
    • Les stoubions do vint vinént bômer conte on cwårtea d' baracmints plantés e mitan des prés (W. Bal).
    • Ele sere si feye conte si pwetrene; "Louwiza", shofele-t ele (F. Barry).
    • Li brut a rbucté conte les grands castagnîs tot do long d' l' aiwe (E. Gilliard).
    Loukîz a: astok di, so.
    F. "contre, auprès de, sur".
Ratourneures[candjî]
  1. {rato}}bate conte : dire ki c' n' est nén l' veur. Dandjreus k' i sont dins l' bon et dji n' va nén bate conte (E. Gilliard). F. "dire le contraire, s'opposer à".
  2. >> dji n' pixhe nén conte : dji nel rifuze nén. Si to véns avou ene boune dorêye, dji n' pixhe nén conte. F. "je ne refuse pas".
  3. >> fén conte fén, gn a pont d' dobleure : djeu d' mot inte li sinse "contråve a" et l' sinse "astok di".
Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]
Ratournaedjes[candjî]
± di l' ôte costé ki Miniauge.gifLoukîz a : conte di
Ortografeyes[candjî]
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
conte contes

conte o.

  1. tot çou ki n' tént nén avou ene prumire sacwè.
    • Elle a bén mostré l' po et l' conte.
Ratourneures[candjî]
  1. >> ki ti m' fwais dire li conte : dijhêye po d' escuzer d' aveur dit on laid mot. Espece di wesse, ki m' fwait dire li conte (A. Masson). F. "excusez-moi de m'emporter de la sorte".
Ratournaedjes[candjî]
  • F. "contre".
Ortografeyes[candjî]
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Etimolodjeye 4[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
conte contes

conte o.

  1. (el hôte moyinådje) fonccionaire lomé pa l' impreur, li rwè po manaedjî on boket d' l' impire. Ci boket si loméve ene conteye.
  2. (el basse moyinådje et co asteure) tite di nôblesse padzo l' duk.
Parintaedje[candjî]


Ratournaedjes[candjî]
± tite di nôblesse
Ortografeyes[candjî]
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13, C8

Flag of France.svg Francès[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
conte contes

conte o.

  1. conte (mot scrît eyet prononcî e francès come e walon) (plaijhante istwere).