disvoyî

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje «voye» avou l’ betchete « dis- » des viebes avou l’ betchete « dis- » di disfijhaedje des viebes ey avou l’ cawete d’ infinitif «  » des viebes.

Prononçaedje[candjî]

dalaedje.gif

Disfondowes: disvôyi, dèsvoyî, dèsvoyi, disvoyî, disvoyi, dusvôyî, dësvoûyî, dusvônyer, dusvoyè, disvwèyî, dèvwayî.

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) disvoye
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) disvoyîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) disvoyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) disvoynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) disvoyrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) disvoyive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) disvoye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) disvoyî
Ôtes codjowaedjes come waitî

disvoyî

I. [v.c.]

1. fé candjî d' voye. On nos a disvoyî so Kano, e Nidjeria. rl a: disforvoyî. F. dérouter, détourner.

>> disvoyî ene lete : el revoyî a ene novele adresse.

>> disvoyî ene bale : (fotbale) li fé candjî d' direccion po l' ôte ekipe èn nén l' aveur, u po k' ele ni mousse nén e gôl. F. dévier le ballon.

2. fé rexhe del droete voye. I s' a leyî disvoyî pa ene feme marieye. Il a stî disvoyî k' i n' aveut pont d' ådje. Pinsez, dj' aveu leyî m' feme disvoyî on bråve ome di curé (J. Schoovaerts). rl a: dislaxhî. F. dévoyer, débaucher, pervertir, dépraver.

3. (imådjreçmint) rinde målureus. rl a: discatibuler.

II. si disvoyî [v.pr.]

1. piede si voye. I s' a disvoyî dins l' bwès, ayir a l' brune è vlant nd aler a Slinrî. F. s'égarer.

2. rexhe do droet tchmin. Ele ni frecante pus avou Leyon pask' i s' disvoye. F. se méconduire, se dévoyer.

3. taper al diloujhe, piede l' espwer, si rinde målureus. rl a: si disbåtchî, si diloujhî. F. se désespérer.

4. si mete al plouve, tot cåzant do tins. Li tins est ttafwait disvoyî; Dispu des djoûs, i ploût a rlaye (P. Maudoux). F. se gâter.

Parintaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

{{Orto disvoyî C9 | disvoyi = C1 | dèsvoyî = O0 | dèsvoyi = O2, dèsvoyî O0, disvôyi C13 }}

Pårticipe erirece[candjî]

singulî pluriyal
omrin disvoyî disvoyîs
femrin disvoyeye disvoyeyes

disvoyî o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "disvoyî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin disvoyî disvoyîs
femrin padrî disvoyeye disvoyeyes
femrin padvant disvoyeye disvoyeyès

disvoyî o.

1. ki n' sait pus cwè, tot cåzant d' ene djin. Il est tot disvoyî dispoy k' il a pierdou s' feme. Il esteut disvoyî jamwais, l' efant (E. Gilliard). Li viye matante sayive di tchoûler come i fåt k' on tchoûle dins des pareys cas; elle end esteut tote disvoyeye (L. Hendschel). rl a: disbåtchî (eye), disbeli (eye), dizôrné (êye), disnorté (êye), catibulé, discatibulé. F. découragé(e), dérouté(e), perdu(e), égaré, décontenancé(e).

2. mwais (tot djåzant do tins). F. mauvais, instable, abominable, déplorable.

3. (radoûcixhant mot) k' a li schite. rl a: disrindjî. F. dérangé(e).

4. hodé (êye). Dji so tot disvoyî d' aveur woeyî tote nute. F. fatigué(e).

5. k' a cwité l' droet tchmin. F. dévoyé(e).

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
omrin disvoyî disvoyîs
femrin disvoyeye disvoyeyes

disvoyî o.

  1. pitit(e) voleu(se), djouweu(se) di mwais toûs. F. petit délinquant.

Disfondowes: disvoyî, -îye, dusvoyé, êye.