disbåtchî

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè å dfwait di l’ etimolodjeye di « disbåtchî », el pout stitchî vaici.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) disbåtche
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) disbåtchîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) disbåtchans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) disbåtchnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) disbåtchrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) disbåtchive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) disbåtche
pårt. erirece (dj’ a, vos av) disbåtchî
Ôtes codjowaedjes come waitî

disbåtchî

  1. (v. å coplemint) rinde målureus.
    • Ni fjhoz nén ça, vos l' pôrîz disbåtchî.
  2. fé piede li Nôr a (ene djin), el rinde tote pierdowe.
    • I n' fåt nén co disbåtchî ci efant la dipus k' i n' l' est.
  3. (viebe å prono) : Miniauge.gifLoukîz a : « si disbåtchî ».
Parintaedje[candjî]
Sinonimeye[candjî]
Ratournaedjes[candjî]
± rinde målureus
± rinde tot pierdou

Pårticipe erirece[candjî]

singulî pluriyal
omrin disbåtchî disbåtchîs
femrin disbåtcheye disbåtcheyes

disbåtchî o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "disbåtchî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin disbåtchî disbåtchîs
femrin padrî disbåtcheye disbåtcheyes
femrin padvant disbåtcheye disbåtcheyès

disbåtchî o. (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l' no)

  1. ki n' a pupont d' rafiya d' viker.
    • Elle a l' air tote disbåtcheye.
    • Ayir,
      Sins k' i nel oizénxhe dire,
      I shonnént disbåtchîs,
      Les vîs J. Guillaume (fråze rifondowe).
    • Merci bråmint des côps, comere,
      Pol boket d' pwin et l' pitit vere
      K' tot etir m' a rmetou d' astok,
      Cwand les cråxholets pixholéts,
      Riyént tot d' èm vir disbåtchî J. Beaucarne, ratournant Georges Brassens (fråze rifondowe).
  2. k' a del poenne et del colere.
    • Li djårdinî esteut disbåtchî di vey ses beas rôzîs, fén emîlés, tourner a rén C. Colonval (fråze rifondowe). (C. Colonval)
    • Dji so disbåtchî droci.
      Dj' end a m' conte di vos toûs et d' vos fåssès amours J. Beaucarne, ratournant Molière (fråze rifondowe).
  3. k' a del bråmint del poenne.
    • Dispu l' democratijhaedje des voyaedjes, tos les vîs cous disbåtchîs si rtrovèt a Benidorm C. Staquet (fråze rifondowe).
dalaedje.gif Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.

4. ki s' fwait må do måleur d' èn ôte. Dj' avans stî foirt disbåtchîs d' aprinde po nosse mononke; li Bon Diu si åme ! (lete di condoleyance) F. désolé(e), attristé(e).

5. al plouve tot cåzant do tins, do cir. Aprindoz nos l' espwer mågré l' cir disbåtchî (J. Spinosa). rl a: grigneus. F. maussade, morose.

Sinonimeye[candjî]
Ratournaedjes[candjî]
± sins rafiya d' viker
± k' a del poenne et do discoraedjmint
  • F. triste, abattu, affligé, perturbé(e).

Etimolodjeye 2[candjî]

Viebe[candjî]

disbåtchî (v. å coplemint)

  1. rissaetchî ene båtcheye (èn inte-deus).
    F. décloisonner.
Parintaedje[candjî]

Etimolodjeye 3[candjî]

Viebe[candjî]

disbåtchî (v. å coplemint)

  1. fé cwiter èn ovraedje, on patron (sovint po èn ôte).
    • Volkswagen aveut disbåtchî li directeur des atchtaedjes da Volvo.
    F. débaucher.
Parintaedje[candjî]