edåmer

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche
Loukîz eto : èdåmer.

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje vî grek "entemnô" (côper, kimincî a taeyî), pal voye do latén "intaminare", avou l’ betchete « e- » d’ ecloyaedje des viebes, avou l’ cawete di codjowaedje « -er » des viebes [1], mot cité dins l’ FEW 4 732b [2].

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) edåme
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) edåmez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) edåmans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) edåmnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) edåmrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) edåméve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) edåme
pårt. erirece (dj’ a, vos av) edåmé
Ôtes codjowaedjes sipepieus tåvlea

edåmer (v. å coplemint)

  1. kimincî a côper po prinde on prumî boket di (on pwin, ene dorêye, on djambon, on froumadje).
    • On n' åreut nén edåmer l' pwin sins fé on sene di croes dsu.
    • Kî çk' a edåmé l' tåte ås côrins ?
  2. kimincî èn aboere (ene botaye, on tonea).
    • Dji n' alans nén edåmer ene ôte botaye, edon ?
  3. kimincî a-z alouwer (des cwårs so on magzåd, evnd.).
    • Il a bén falou edåmer nosse patrimoenne po lzî payî leus scoles.
  4. (mot d’ medcén) moussî dins les tchås di (ene sakî), tot cåzant d' ene playe.
    • Elle est tote edåmêye, dipu l' tins k' elle est sol lét Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
  5. mete pol prumî côp (on mousmint).
    • Il edåme si noû texhou.
  6. kimincî
    1. ene termene.
      • El djournêye est ddja bén edåmêye Motî del Lovire (fråze rifondowe).
      • Po-z edåmer l' vesprêye, dj' årans droet a on concert divant l' såle do viyaedje di Cugnon Pierre Otjacques.
    2. èn ovraedje.
      • Cwand dj' a-st edåmé èn ovraedje, i fåt k' djel porshuve José Schoovaerts (fråze rifondowe).
    3. on cåzaedje.
      • Kimint çk' il a-st edåmé ene divize avou mi (et k' on n' si rwaitive pus) !?

Ratourneures[candjî]

  1. edåmer conversåcion u: edåmer ene divize : atôtchî, arinner ene sakî (kimincî a djåzer avou leye).
    • Vla l' leu k' edåme conversåcion, Et lyi fé complimint so s' cråxhe Léon Bernus (fråze rifondowe).

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13

Ratournaedjes[candjî]

kimincî a côper po prinde li prumî boket
kimincî èn aboere
kimincî a-z alouwer (des cwårs)
  • Flag of the United Kingdom.svg Inglès : to eat (en) into, to make a dent in, to make a hole in
  • Flag of France.svg Francès : entamer (fr) (des économies)
mete pol prumî côp (on mousmint).
kimincî (on cåzaedje)
kimincî (èn ovraedje, evnd.)
moussî dins les tchås tot cåzant d' ene playe

Sourdants[candjî]