sôrti

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Calcaedje do francès « sortir » (minme sinse); li mot francès vénreut di l' acmaxhaedje di deus bodjes laténs: (tayon-bodje latén « sortior » (saetchî al bouxhete) et tayon-bodje latén « surrectus » (soude, fé lever, ahiver); li walon ni l' a prind ki lanawaire; il eployive pol minme accion les viebes «rexhe», «vudî» et «moussî foû», «vini foû», «aler a l' ouxh».

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) sôrti / sôrtixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) sôrtixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) sôrtixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) sôrtixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) sôrtirè / sôrtixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) sôrtixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) sôrtixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) sôrti
Ôtes codjowaedjes come prusti

sôrti

  1. (v. sins coplemint) aler foû (d' ene plaece la k' on-z est).
    • Dji vs disfind d' sôrti.
    • Ça lyi intere pa ene oraye et ça lyi sôrtixh foû pa l' ôte Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
    • Mareye sôrtit foû del tchambe di s' moman avou l' infirmire ki n' fwait ki d' passer et sôrti pa l' ouxh L. Somme, dins Tot çk' i fåt etinde ! p. 42 (fråze rifondowe).
  2. (v. å coplemint) fé vni foû (d' ene plaece di produjhaedje).
    • Il ont sôrti on novea modele.

Ratourneures[candjî]

  1. cwand måss intere come on moton, i sôrtit come on liyon
  2. intrer pa ene oraye sôrti foû pa l' ôte

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

reche; Miniauge.gifLoukîz a : « rexhe »

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : S109, E165

Ratournaedjes[candjî]

vini foû Miniauge.gifLoukîz a : rexhe

Pårticipe erirece[candjî]

singulî pluriyal
omrin sôrti sôrtis
femrin sôrteye sôrteyes

sôrti o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "sôrti", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.
  2. C' est l' live ki vs av sôrti l' anêye passêye?

Codjowa[candjî]

sôrti

  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî, do viebe « sôrti ».
    • Dj' a sayî d' rimonter l' machene, mins dji n' è sôrti nén Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece, do viebe « sôrti ».
    • Sôrti ene miete di t' bôre, vî scorion !