vudî

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « vude », avou l’ cawete di codjowaedje «  »; respond djusse å vî francès «vuidier».

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) vude
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) vudîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) vudans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) vudnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) vudrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) vudive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) vude
pårt. erirece (dj’ a, vos av) vudî
Ôtes codjowaedjes come waitî

vudî

  1. (v. å coplemint) rinde sins rén ådvins (ene sacwè k' esteut plinne).
    • I n' sait vudî m' pot d' tchambe : il est trop nareus.
  2. (v. å coplemint) fé rexhe (on likide, ene sacwè ki court come on likide)…
    1. …po rimpli on hena.
      • Waite di n' nén vudî l' grin foû do saetch.
    2. (pus stroetmint) …po siervi po boere.
      • Dji ratindéns k' on nos vudaxhe li gote, mins dj' avans ratindou lontins !
    3. (mot d’ mangon) rissaetchî l' dispouye foû di (ene biesse touwêye po magnî).
      • C' esteut todi popa ki lzî vudive les djibîs, et i lyi dnént ene dispouye.
      • Il avént des gades ki pindént dsu l' costé des chamos et k' erént touwêyes et vudeyes dispu des djoûs et des radjoûs, et k' erént vetes et plinnes di moxhes Y. Gourdin.
  3. (v. sins coplemint) (Coûtchant walon) :
    1. passer d' ådvins a ådfoû.
      • Tot çoula aveut l' air di vudî del boke d' on conteu d' fåves abitouwé a-z asblawi les djins pa des couyonådes bén tournêyes M.V. Splunter, Emile Boutaye (fråze rifondowe).
    2. (pus stroetmint) esse tot imprimé (po on live).
      • C' est on live ki va vudî di l' esté.
  4. (v. sins djin) ploure foirt.
    • I fjheut ewaeré et i vudive a saeyeas. A. Schmitz (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. endè vudî (dè vûdî, è rexhe)
  2. vudî s' saetch

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Contråve[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

± rinde sins rén ådvins ene sacwè k' esteut plinne
± fé rexhe on likide foû d' on hena
± siervi po boere
± rissaetchî l' dispouye foû di (ene biesse touwêye po magnî
± passer d' ådvins a ådfoû Miniauge.gifLoukîz a : rexhe
± esse tot imprimé, po on live
± ploure foirt

Pårticipe erirece[candjî]

singulî pluriyal
omrin vudî vudîs
femrin vudeye vudeyes

vudî o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "vudî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.
    • Il avént des gades ki pindént dsu l' costé des chamos et k' erént touwêyes et vudeyes dispu des djoûs et des radjoûs, et k' erént vetes et plinnes di moxhes Y. Gourdin.

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin vudî vudîs
femrin padrî vudeye vudeyes
femrin padvant vudeye vudeyès

vudî o.

  1. foirt nåjhi.
    • Dj' a foyî tote li djournêye; dji so vudî.
  2. trop viye po esse tinou, po ene biesse di cinse.
    • Elle est vudeye, vosse vatche.

Sinonimeye[candjî]

  • (foirt nåjhi) : Miniauge.gifLoukîz a : scran

Ratournaedjes[candjî]

± foirt nåjhi