tchôd

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén « calidus » (cal(ĭ)dus) (minme sinse).

Prononçaedje[candjî]

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin tchôd tchôds
femrin atribut tchôde tchôdes
femrin epitete
(todi padvant)
tchôde tchôdès

tchôd o. (come epitete, todi metou padvant l' no)

  1. k' a ene hôte timperateure.
    • Cwand l' vint vént d' l' Ess, i fwait setch et tchôd e l' esté et setch et froed e l' ivier M. Anselme (fråze rifondowe).

dalaedje.gif

  1. ki waerantixh do froed.
    • On bea noû tchôd paltot; ene boune tchôde echêpe.
  2. voltrûle (sovint po çou ki rwaite li seke).
    • C' est ene tchôde, saiss, cisse-lale.
    F. chaud, ardent, fougueux.
  3. bén decidé po ene sacwè.
    • I n' est pus tchôd tchôd pol pordjet.
    F. chaud, enthousiaste.
  4. novea (tot cåzant d' ene novele).
    • C' est ene novele tote tchôde.

Ratourneures[candjî]

  1. èn nén awè ses aiwes tchôdes
  2. esse so des tchôdès braijhes

>> tini les pîs tchôds a ene sakî : lyi rinde vizite po-z awè åk di leye.

    • Il aléve a Brussele po tni les pîs tchôds a ene viye matante, ene matante di souke A. Laloux (fråze rifondowe).

>> fé tchôd : fé do solea, et on tchôd tins.

>> fé tchôd a cure des oûs dvant l'ouxh : fé foirt tchôd.

  1. F. faire une chaleur torride.

>> tchôd lapén : ome ki n' tchicteye nén avou les femes.

>> esse tchôd sol biesse : esse pressé, voleur aler rade.

    • Napoleyon fourit trop tchôd so l' biesse; on sait çou k' çoula lyi a costé: tot wangnant totes les batayes, i fout cwite di troes cint meye omes D. Salme (fråze rifondowe).
    F. "excité, pressé, prompt, impatient".

>> dire ene sacwè tot tchôd tchôd : tot d' on côp, sins amoenner l' sudjet.

  1. F. brusquement, sans préparation.

Parintaedje[candjî]

(minme sourdant etimolodjike)

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Contråve[candjî]

froed

Rilomêye do mot[candjî]

Li mot dins on tite di live, di gazete, di soce

Ratournaedjes[candjî]

± k' a ene hôte timperateure

Adviebe[candjî]

tchôd nén candjåve

  1. novelmint, dins sacwants eployaedjes classike.
    • Avou m' laecea tot tchôd

Ratourneures[candjî]

  1. tchôd modou : novele tote nouve. F. nouvelle toute fraîche.

Sinonimeye[candjî]

novea, frisse, novelmint, frismint

Ratournaedjes[candjî]

± novelmint

Sustantif[candjî]

tchôd o. (nén contåve) todi singulî

  1. hôte timperateure.
    • On sint l' tchôd ki rexhe pa l' ouxh do cåbaret.

Sinonimeye[candjî]

tcholeur

Contråve[candjî]

froed

Ratournaedjes[candjî]

± tcholeur Miniauge.gifLoukîz a : tcholeur