tchôd

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén « calidus » (cal(ĭ)dus) (minme sinse).

Prononçaedje[candjî]

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin tchôd tchôds
femrin atribut tchôde tchôdes
femrin epitete
(todi padvant)
tchôde tchôdès

tchôd omrin (come addjecif djondrece, todi metou padvant l’  no)

  1. k' a ene hôte timperateure.
    • Cwand l' vint vént d' l' Ess, i fwait setch et tchôd e l' esté et setch et froed e l' ivier Michel Anselme (fråze rifondowe).
  2. ki waerantixh do froed.
    • T' as-st on bea noû tchôd paltot.
    • Ratchtêye mu ene boune tchôde echerpe.
  3. voltrûle po çou ki rwaite li seke.
  4. bén decidé po ene sacwè.
    • I n' est pus tchôd tchôd pol pordjet.
  5. novea (tot cåzant d' ene novele).
    • C' est ene novele tote tchôde.

Ratourneures[candjî]

  1. èn nén awè ses aiwes tchôdes
  2. esse so des tchôdès braijhes
  3. tini les pîs tchôds a ene sakî : lyi rinde vizite po-z awè åk di leye.
    • Il aléve a Brussele po tni les pîs tchôds a ene viye matante, ene matante di souke Auguste Laloux (fråze rifondowe).
  4. fé tchôd : fé do solea, et on tchôd tins.
  5. fé tchôd a cure des oûs dvant l'ouxh : fé foirt tchôd.
    F. faire une chaleur torride.
  6. esse tchôd sol biesse : esse pressé, voleur aler rade.
    • Napoleyon fourit trop tchôd so l' biesse; on sait çou k' çoula lyi a costé: tot wangnant totes les batayes, i fout cwite di troes cint meye omes Dieudonné Salme (fråze rifondowe).
    F. "excité, pressé, prompt, impatient".
  7. dire ene sacwè tot tchôd tchôd : tot d' on côp, sins amoenner l' sudjet.
    F. brusquement, sans préparation.

Parintaedje[candjî]

(minme sourdant etimolodjike)

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Contråve[candjî]

froed

Rilomêye do mot[candjî]

Li mot dins on tite di live, di gazete, di soce, di marke

Ratournaedjes[candjî]

k' a ene hôte timperateure
voltrûle pol seke
  • Flag of France.svg Francès : chaud (fr), ardent (fr), [[{{{2}}}#|{{{2}}}]] [[:fougueux:{{{2}}}#Fougueux|(fougueux)]]
bén decidé
novea po ene novele

Adviebe[candjî]

tchôd (nén candjåve)

  1. novelmint, dins sacwants eployaedjes classike.
    • Avou m' laecea tot tchôd

Ratourneures[candjî]

  1. tchôd modou : novele tote nouve. F. nouvelle toute fraîche.

Sinonimeye[candjî]

novea, frisse, novelmint, frismint

Ratournaedjes[candjî]

novelmint

Sustantif 1[candjî]

tchôd omrin (nén contåve) todi singulî

  1. hôte timperateure.
    • On sint l' tchôd ki rexhe pa l' ouxh do cåbaret.

Sinonimeye[candjî]

tcholeur

Contråve[candjî]

froed

Ratournaedjes[candjî]

tcholeur Miniauge.gifLoukîz a : tcholeur

Sustantif 2[candjî]

singulî pluriyal
omrin tchôd tchôds
femrin tchôde tchôdes

tchôd omrin

  1. onk k' est tchôd, ene (omrinne) sacwè k' est tchôde.
    • C' est on tchôd, d' pulôve ?
    • C' est ene tchôde, saiss, cisse-lale.