Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén «vetus» (minme sinse).

Prononçaedje[candjî]

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin vîs
femrin padrî viye viyes
femrin padvant viye viyès

o. (come epitete, todi metou padvant l' no)

  1. k' est dins l' dierin boket di s' veye, tot cåzant d' ene djin, d' ene biesse, d' ene plante.
    • On ome.
    • Ene viye vatche.
    • Des vîs tchinnes.
    • Des vîyès hesses.

dalaedje.gif

3. k' a stî fwait divinltins, et k' on n' fwait motoit pus. On vî meube, ene viye oto. Loukîz a : forpassé, forcrexhe. F. vieux, dépassé, démodé, désuet, obsolète. >> vî sistinme, viye môde : manire di fé come divinltins. Dj' inme co mî l' vî sistinme. Dji fwai co come al viye môde. F. mode traditionnelle, ancestrale. >> Vî Sistinme : marke di peket. >> vî tchinisse°.

4. k' a egzisté do tins passé. I ramasse les viyès manoyes. Loukîz a : ancyin. >> vî papî : documint do vî tins. Loukîz a : vîs-papîs. >> Vî Payis : manire di lomer l' Walonreye, po les Walons del Wisconsene. I n' creyeut nén k' å Vî Payis, il avént ddja des tårmakêyès voyes (ramexhné pa F. Lempereur). >> vî walon°, vî francès°. >> vî scrijha : Loukîz a : sicrijha, scrîta. >> Vî Redjime : Ancyin Redjime. F. Ancien Régine.

Ratourneures[candjî]

  1. do tins do vî Bon Diu, do tins do vî Hinri
  2. pus vî l' boû, pus deure li coine
  3. si l' diåle est pus malén k' lu, c' est k' il est pus vî

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Omofoneye possibe[candjî]

  • /viː/
    • veye 1 (vicaedje, vicåreye)
    • veye 2 (viyaedje, purade dins les nos d' plaeces)

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins :

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot «  », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]

± arivé al fén di s' veye, po ene omrinne djin, biesse, plante