bele

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén "bella" (nozêye, djinteye, plaijhante).

Prononçaedje[candjî]

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin bea beas
femrin padrî bele beles
femrin padvant bele belès

bele f. (come epitete, todi metou padvant l' no)

  1. k' on-z a plaijhi a loukî.
    • bele måjhone !
    • C' esteut ene bele kimere, estant djonne.
    • El bele Hesbaye, e l' Årdene al brouwire, on voet l' singlé pa les tiers et les vås. L. Lagauche (fråze rifondowe).
  2. boune, bén fwaite, fameuse.
    • C' esteut si pus bele reyussite.
    • C' est ene seur di Lidje k' a tos les covints do payis so les bresses et ki s' ritrouve dins ene bele atimprance avou tot ça. É. Gilliard (fråze rifondowe).
  3. (tot cåzant å rvier) mwaijhe.
    • I m' a djouwé ene bele coye !

Ratourneures[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Contråve[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

± k' on-z a plaijhi a loukî

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
bele beles

bele f.

  1. nozêye sacwè, nozêye sakî.
    • C' est ddja ene bele, di betråle, po on moes d' awousse.
  2. todi singulî lune.
    • Vive Djan-Djan Par niût minme sins clair di bele, I rlût come ene grande estoele (tchanson d' Djan d' Nivele).
  3. måle keure.
    • Vosse tchén m' end a co fwait, ene bele: waitîz les trôs e corti !

Ratourneures[candjî]

  1. c' est d' bele, abele, labele
  2. è fé des beles, è sketer des beles

Mots d’ aplacaedje[candjî]

bebele (fé bebele)

Ratournaedjes[candjî]

± lune Miniauge.gifLoukîz a : lune
    ± måle keure