tere

Èn årtike di Wiktionary.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Miniauge.gifLoukîz a : «Tere»

Wikipedia-logo-en.png Racsegnes eciclopedikes
po tos les sinses
do mot «tere»

Flag of Wallonia.svg Walon

Etimolodjeye et tcherpetaedje

Tayon-bodje latén «terra» (minme sinse).

Prononçaedje

Sustantif

singulî pluriyal
tere teres

tere f.

  1. (mot d' djeyografeye) sitindowe k' est a nos pîs.
    Nos irans si lon ki l' tere nos pôrè poirter (Motî Forir).
  2. (mot d' djeyolodjeye) dismantcheyès pires, la k' les plantes efonçnut leus raecinêyes.
    I prinda del tere, li strûler etur ses doets, et l' leyî cori djus sol tchamp (L. Mahin). (ratournant Albin Georges)
  3. årzeye.
    C' est ene pupe di tere.
  4. (mot d' astronomeye) planete k' on vike dissu.
    Li tere est a 37 miyons et dmey d' eures erî do solea (Motî Forir).
  5. (mot des cinsîs) sitindêye d' on metou payis.
    Nos estans cial so tere d' Almagne (Motî Forir).
  6. (mot des cinsîs) pitite sitindêye d' on cinsî.
    I n' a måy volou vinde si tere do Ban-bwès.
Ratourneures

(sitindêye a nos pîs)

  1. >> al tere, a tere : djus sol tere, a daegne.
    Tchinne tchôke si gåtche djino a tere (J. Calozet). F. à terre, sur le sol, à même le sol.
  2. >> li tere est basse : dijhêye cwand on doet ramasser åk a tere, et k' on a do må.
  3. >> dji lyi mosterrè ki l' tere est basse ! : djel va fote al tere. Franwal: ahåyant po: F. je lui ferai mordre la poussière.
  4. fé tere ewale

(dismantcheyès pires po les plantes crexhe)

  1. i fåt semer cwand l' tere est amoureuse
  2. >> boune tere, fele tere : ritche tere (d' årzeye).
  3. >> måle tere, mwaijhe tere : pôve tere (di såvlon, di fagne).
  4. >> cråsse tere : tere k' on-z a bén ansiné.
  5. >> maigue tere : tere nén ansinêye.
  6. >> tere årziyeuse, tere cawieuse, tere al tchåsse : sôres di teres.
  7. (sitindêye d' on cinsî)
  8. >> egadjî ene tere : (E203)
  9. tant våt l' ome, tant våt s' tere (E203)

(nosse monde)

  1. Sol tere, li ci ki n' a pont d' måleurs è ratind
Parintaedje

(minme sourdant etimolodjike)

Mots d' aplacaedje
Sinonimeye
Omofoneye possibe


Ortografeyes

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l' mot "tere", riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l' rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes
  • F. terre, sol.
  • F. terre, sol, glèbe.
  • F. terre, monde, planète.
  • F. terre, terrain, parcelle.