foye

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Miniauge.gifLoukîz a : "fouye"

Wikipedia-logo-en.png Racsegnes eciclopedikes
po tos les sinses
do mot «foye»
Berramram foye.jpg

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje latén "folium" (minme sinse) (tchuze d' ene sorwalonde come rifondowe)

Prononçaedje[candjî]

Sustantif 1[candjî]

singulî pluriyal
foye foyes

foye f.

  1. (mot d’ botanike) vete boket, tot plat, d' ene plante, d' èn åbe, ki vént so li stipe u so les coxhes.
  2. (foye di fleur) petale di fleur.
  3. cwårêye sitindêye di papî.
  4. pitite gazete.
  5. (mot des mnujhîs et scrinîs) fene plake di mnujhreye, 15 a 18 mm sipesse.
    • I m' rifåreut deus foyes d' unalite.
    • Ene foye di placaedje Motî d’ Vervî (fråze rifondowe).
Ratourneures[candjî]
  1. plat boket d' plante
    1. >> foye di såvlon : foye di toubak ki toutchive tere, ki n' dene nén do si bon toubak.
    2. >> des foyes di plope : des sôs ki n' valèt rén. On dit eto : des cwårs di schaye.
    3. >> foye di djote : vî paraplu.
    4. tronner come ene foye
  2. (imådjreçmint)
    1. >> poirter vetès foyes : bén aler economicmint.
    2. >> riwaitî les foyes pa padzo : aler dins l' bwès djonnea et djonnete po coûtchî eshonne.
    3. >> On n' va nén å bwès cwand on-z a peu des foyes : i n' fåt nén cmincî ene sacwè, si on n' est nén capåbe d'endè vni mwaisse.
    4. >> Ostant cweri après ene foye pierdowe e bos : dijhêye cwand on-z a pierdou ene pitite sacwè, k' on n' ritrovrè dandjreus nén.
    5. >> Gn a pus d' ene foye å bos : dijhêye cwand on amete ene sakî sins prouves. On dit eto : Gn a pus d' on tchvå k' on lome Baron.
    6. >> Markez l' so ene foye di cabu, et dinez l' a vos lapéns; u: >> Metoz l' so ene foye di djote, et dinez l' al gade : dijhêye a onk (ene) ki vos taene por vos lyi fé ene sacwè ki vos n' vloz nén.
    7. >> On voet bén k' les foyes tcheyèt : dijhêye a ene sakî ki fwait l' sot.
    8. >> foye Sint-Cwelin : asplati ongue, sene do må Sint-Cwelin.
  3. (boket d' papî)
    1. >> foye di cårculaedje : (mot d’ éndjolike) foye di tåvleu éndjolike, po fé des carculaedje.
    2. >> dressêye foye, coûtcheye foye : relijha po l' metaedje so papî d' ene pådje tapêye al machine u avou èn aspougneu d' tecses.
Parintaedje[candjî]

Tos les parints do mot "foye" si fwaiynut avou candjmint d' voyale O => OU, apus ki "foyou"

Mots d’ aplacaedje[candjî]
Ortografeyes[candjî]
Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :


Ratournaedjes[candjî]
± vert plat boket d' ene plante

a rmete e plaece : fanes di crompire; des foyes di plope : de la monnaie de singe; poirter vetès foyes : être prospère, florissant; dressêye foye : portrait, coûtcheye foye : paysage; (gazete) feuille, journal; (munujhreye) feuillet

Sustantif 2[candjî]

foye todi singulî

  1. såjhon k' les åbes fouyèt.
Sinonimeye[candjî]
Ratournaedjes[candjî]

Miniauge.gifLoukîz a : fouytåjhe

Codjowas[candjî]

foye

  1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî «fouyî»
    • On n' voerè pus les tchivroûs : i foye a grands côps.

Etimolodjeye 2[candjî]

Sivierba do viebe : "foyî".

Codjowas[candjî]

foye

  1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî «foyî».
    • Ele foye dedja s' djårdén.
  2. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî «foyî».
    • Fåreut bén k' on foye dimwin u après.
  3. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, cogne camaerådrece «foyî».
    • Foye mu co ces deus aireyes la !

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
foye foyes

foye f.

  1. påle (po foyî).
    • Tes djetes di biyokî sont sol foye, dé l' schalete do corti (ramexhné pa L. Mahin)
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
  • = ? fwôye : G152 a "bêche" (ramexhné a Mûno)
Ratournaedjes[candjî]

Miniauge.gifLoukîz a : locet