ôre

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Ershonnants mots : -ore.
Wikipedia-logo-en.png Racsegnes eciclopedikes
po tos les sinses
do mot «ôre»

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Dobès rfondowes
ôre Equals sign.svg oyî

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje latén « audire » (minme sinse), ridaedje del troke "au + cossoune" eviè "ô + cossoune", Dataedje do mot : 1150.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) ô
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) oyoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) oyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) oynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) ôrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) oyeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) oye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) oyou

ôre (v. å coplemint)

  1. (mot d’ fiziolodjeye) divni consyin d' on brut.
    • Di ces trevéns ci, nos oyans tofer ragadler ki nosse Waloneye est bén malåde, po n' nén dire k' elle est presse a mori Modele:JFie
    • Schoûtez, on bouxhe les tchambes. Oyoz vs ? J. Lahaye (fråze rifondowe).
    • Vo t' la-st e purete å solea; Ôss les clotches ki sounèt-st a vepes ? L. Warnant (fråze rifondowe).
Ratourneures[candjî]
  1. ôre clair : bén etinde.
    • Il ôt co clair po si ådje.
  2. ôre deur : èn pus bén ôre.
    • Li professeur Solea oyeut deur.
  3. dj' ô bén : fråzlete ki cmince ene esplikêye so l' mot, li ratouneure k' i gn a dvant.
    • L' ametou n' aveut nou droet di prinde on coutea et di mancî l' ameteuse, cwand dischovra l' potêye, dj' ô bén li frekintaedje di Vera Aminievna Tchoubarov, l' ameteuse, avou si prôpe soçon. L. Mahin, Vera. F. « c'est-à-dire, cela signifie, j'entends par là ».
  4. dj' els ô co : dji m' sovén mo bén di çou k' i djhént.
  5. pire ôt ele ? brike ôt ele ? si pire ôt, brike ôt : ene pire, est ç' ki ça etind bén ? et ene brike ? si l' pire etind bén, li brike avou (advinea k' on dit tot d' ene trake: "Pirontelle-Bricontelle, six Piron-Bricon", et dmander çou k' ça vout dire).
Parintaedje[candjî]
Sinonimeye[candjî]

etinde, oyi

Dizotrins mots[candjî]
Ortografeyes[candjî]

(ôre et oyî)

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C8, O4


Ratournaedjes[candjî]
± divni consyin d' on brut Miniauge.gifLoukîz a : etinde

Etimolodjeye 2[candjî]

Tayon-bodje latén « ordo » (rang, rindjeye, classe di djin, spårdaedje todi l' minme)

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
ôre ôres

ôre o.

  1. parole ou scrît po-z oblidjî ene sakî.
    • Dji n' a pont d' ôre a rçure di twè !
  2. manire di mete (des djins, des sacwès, ene après l' ôte.
    • Normålmint, les mots si rindjèt dins l' ôre sudjet + viebe + coplemint, mins, tenawete, l' ôre pout candjî. L. Hendschel.
  3. estance d' ene plaece k' est bén rindjeye.
    • L' ôre, c' est d' l' ôr.
  4. (mot d’ biyolodjeye) digré dins l' classifiaedje sincieus des biesses ou des plantes ki s' trouve inte li classe eyet l' famile.
Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]
Sinonimeye[candjî]
Contråve[candjî]
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ratournaedjes[candjî]
± kimandmint
± manire di mete des djins ou des sacwès
± digré d' classifiaedje sincieus
ôres di l' eglijhe di Djerpene

Etimolodjeye 3[candjî]

Tayon-bodje latén « organum » (sinse di machine).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
ôre ôres

ôre f.

  1. (mot d’ muzike) sôre d' instrumint d' muzike å shoflaedje avou toplin des touwires, et ene taprece come on piyano, k' on mete sovint dins les eglijhes.
Parintaedje[candjî]

(minme sourdant etimolodjike)

Mots vijhéns[candjî]

årmoniom

Dizotrins mots[candjî]

shofelreye

Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ratournaedjes[candjî]
± instrumint d' muzike