fini

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « fin- » (« fén »), avou l’ cawete di codjowaedje « -i »

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj') fini / finixhe
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) finixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) finixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) finixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj') finirè / finixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj') finixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj') finixhe
pårt. erirece (dj' a, vos av) fini
Ôtes codjowaedjes sipepieus tåvlea

fini

  1. (v. sins coplemint) ariver a s' fén.
    • Li fime finixh a 10 eures.
    • Il est tins k' ça finixhe; on va divni roed sot L. Sohy.
  2. (v. å coplemint) ariver å coron di.
    • Cwand åroz fini vosse live ?
    • Il a fini s' cårire come contrumwaisse etur les moules et les tchvolets L. Somme (fråze rifondowe).
  3. (v. å nén dit coplemint) ariver å coron d' l' ovraedje.
    • On n' a måy fini dvant 9 eures al nute.

Ratourneures[candjî]

  1. po fini, po tot fini
  2. fini pa
    • A foice d' aveur tote el djournêye el sint-bon do tchocolåt dins s' nez, ça finit pa shonner mwais C. Quinet (fråze rifondowe).
  3. fini di
  4. n' è nén fini, endè nén fini
    • Cori dins les ovraedjes ki n' è finixhèt nén… R. Joelants.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Contråve[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « fini », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]

± v.s.c. ariver a s' fén
± v.c. ariver å coron di

Pårticipe erirece[candjî]

fini o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "fini", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.
    • Il a fini s' cårire come contrumwaisse etur les moules et les tchvolets L. Somme (fråze rifondowe).
    • On n' a måy fini dvant 9 eures al nute.

Codjowas[candjî]

Dobès rfondowes
fini Equals sign.svg finixh

fini

  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî do viebe « fini ».
    • Dji fini mi ovraedje pu dji vén djouwer avou vos.
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, cogne camaerådrece
    • Fini todi t' pådje, pu dj' el ricoridjrè.

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin fini finis
femrin padrî fineye fineyes
femrin padvant fineye fineyès

fini o. (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l' no)

  1. tot fwait.
    • Fineye li dicåce pol craxhåd: li touweu aléve passer dmwin (R. Dedoyard)
    • Li scole fineye, dj' esteu acostumé a ndaler berlôder åd dilong d' Sambe J. Schoovaerts (fråze rifondowe).
    • Leu tchanson fineye, les cawyasses si metnut el tiesse d' emantchî ene coûsse ås toreas E. Wartique & E. Thirionet, Les crwès dins les bruwères.
    • I fåt k' on decore li minisse des travôs finis d' ene bele medaye di cur wårneye d' ene tiesse di coshet d' Pîtrin C. Massaux (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. minisse des travos finis

Sinonimeye[candjî]

tot fwait, achevé, houte, foû

Ratournaedjes[candjî]

± tot fwait

Flag of France.svg Francès[candjî]

Pårticipe erirece[candjî]

singulî pluriyal
omrin fini finis
femrin finie finies

fini o.

  1. fini, fwait, tot fwait.
    • J’ai fini mon travail.
      Dj' a fini mi ovraedje; dj' a tot fwait mi ovraedje; dj' a fwait; dj' a tot fwait.
    • Il n' a pas fini son repas.
      I n' a nén fini si eurêye; i n' a nén tot magnî si eurêye.