fini

Èn årtike di Wiktionary.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Flag of Wallonia.svg Walon

Etimolodjeye et tcherpetaedje

Bodje «fin-» («fén»), avou l' cawete di codjowaedje -i

Prononçaedje

Viebe

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj') fini / finixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) finixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) finixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) finixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj') finirè / finixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj') finixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj') finixhe
pårt. erirece (dj' a, vos av) fini
Ôtes codjowaedjes come "prusti"

fini

  1. (v. sins coplemint) ariver a s' fén.
    Li fime finixh a 10 eures.
    Il est tins k' ça finixhe; on va divni roed sot (L. Sohy).
  2. (v. å coplemint) ariver å coron di.
    Cwand åroz fini vosse live ?
    Il a fini s' cårire come contrumwaisse etur les moules et les tchvolets (L. Somme).
  3. (v. å nén dit coplemint) ariver å coron d' l' ovraedje.
    On n' a måy fini dvant 9 eures al nute.
Ratourneures
  1. po fini
  2. fini pa
    A foice d' aveur tote el djournêye el sint-bon do tchocolåt dins s' nez, ça finit pa shonner mwais (C. Quinet).
  3. fini di
    El sacristeye, li curé finixheut di tchåssî si chazube (P.H. Thomsin). (ratournant Alphonse Daudet)
  4. n' è nén fini, endè nén fini
    Cori dins les ovraedjes ki n' è finixhèt nén… (R. Joelants).
Parintaedje

finixhaedje, finixhmint, finixheu

Sinonimeye
  • (ariver al fén) : esse foû
  • (aveur fini) : aveur fwait, aveur tot fwait; (erî-tins) tot + viebe : dj' a tot magnî = dj' a fini d' magnî.
  • (ariver al fén di) : achever
Contråve

Ratournaedjes



Pårticipe erirece

fini o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "fini", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.
    Il a fini s' cårire come contrumwaisse etur les moules et les tchvolets (L. Somme).
    On n' a måy fini dvant 9 eures al nute.

Codjowas

Dobès rfondowes
fini Equals sign.svg finixh
do viebe «fini»
  1. a l' indicatif prezintrece, prumire djin do singulî.
    Dji fini mi ovraedje pu dji vén djouwer avou vos.
  2. å cmandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, camaerådreçmint.
    Fini todi t' pådje, pu dj' el ricoridjrè.

Addjectif

singulî pluriyal
omrin fini finis
femrin padrî ou atribut fineye fineyes
femrin padvant fineye fineyès

fini o. (come epitete, metou padvant u padrî l' no)

  1. tot fwait.
    Fineye li dicåce pol craxhåd: li touweu aléve passer dmwin (R. Dedoyard).
    Li scole fineye, dj' esteu acostumé a ndaler berlôder åd dilong d' Sambe (J. Schoovaerts).
    Leu tchanson fineye, les cawyasses si metnut el tiesse d' emantchî ene coûsse ås toreas (E. Wartique & E. Thirionet, divins Les croes dins les brouhires).
    I fåt k' on decore li minisse des travôs finis d' ene bele medaye di cur wårneye d' ene tiesse di coshet d' Pîtrin (C. Massaux).
Ratourneures
  1. minisse des travos finis
Sinonimeye

tot fwait, achevé, houte, foû

Ratournaedjes


Flag of France.svg Francès

Pårticipe erirece

fini o.

  1. fini, tot fwait.
    J’ai fini mon travail.
    Dj' a fini mi ovraedje; dj' a tot fwait mi ovraedje; dj' a fwait; dj' a tot fwait.
    Il n' a pas fini son repas.
    I n' a nén fini si eurêye; i n' a nén tot magnî si eurêye.