cou

Loukîz eto : coû, çou, cou-.

Walon (Rifondou)

Etimolodjeye

Tayon-bodje latén « culus » (minme sinse), mot cité dins l’ FEW 2 1517b.

Prononçaedje

AFE :
- diferins prononçaedjes : /ku/ /ky/ /kœ/ ^{aschoûtez lu}
- prononçaedje zero-cnoxheu : /ku/ ^{aschoûtez lu} (â cou)
Ricepeures : nén rcepåve

Sustantif

singulî	pluriyal
cou	cous

cou omrin

(antomeye) (måhonteuzmint) boket do coir des djins, avou bråmint del tchå wice ki li dzeu des djambes si radjond al schene des rnos, et la k' les boyeas si vudèt ådfoû.
- Dj' a må m' cou di dmorer ashiou so ces bancs d' fier la.
(antomeye des biesses) boket do coir des biesses ås plomes ki sieve di rexhowe ås boyeas, al xhlé, et ås oûs.
- I n' fåt nén vinde l' oû k' est co e cou del poye.
dizo d' ene sacwè, çou ki rwaite tere.
- On rtournéve les waezons po lzî souwer l' cou — Serge Fontaine (fråze rifondowe).
- Si c' est twè ki maxhe, ti n' pous nén rwaitî l' cwåte k' est e cou do paket.
- Djel ricnoxhreu bén, hon, mi l' bol: gn a ene poke dins l' cou, et on dessén come ene tiesse di tchvå sol mantche — Ben Genaux (fråze rifondowe).
- Èstant crapôdes, nos djouwîn’ à l’ombe dë s’ fouyadje ; lès vwèséns î avîn’ mètë on banc, sins pont d’ façon, one plantche dë blanc bwès clawéye dëssë deûs kës d’aube— Marcelle Fochon-UIyttebroeck, Lë vî sau dè l' rouwe dè vëladje.
årvier d' ene foye di papî.
- Gn a co åk di marké å cou.
costé metou padrî (copurade s' il est rond).
- On s' ashideut sol cou do tchår.
(pus stroetmint) (mot do bastimint) po ene eglijhe, costé metou l' pus lon erî del poite d' intrêye (sovint on rond costé).
- On s' aspoyive sol cou d' l' eglijhe et vey çou k' on-z aléve fé al nute.
(pus stroetmint) (mot d' batlî) pårt eriece d' on batea
- Les omes trimpés disco l' oxh alént et vni del pléte å cou do batea, di babôrd a tribôrd tot shuvant l' hossaedje. — Alban Leloup, Li Rantoele, l° 106 p. 10.

cou d' l' eglijhe
(sins 7) cou d' on vî batea

Ratourneures

a cou d' poyon, a coucou-poyon
1. tourner a cou d’ poyon
a cou tot nou
aler a cou
a panea-cou
aveur des ouys å cou.
- I fåreut bén, mafrike, po woeyî so m’ valet,
  Aveur des ouys å cou. L’ vijhene end a boune sogne,
  Cwand il est la, c’ est vraiy ; mins nosse shoflêye andje grogne,
  Cwand on l’ tént po ene dimeye eure, i vout cori, paret ; — Joseph Vrindts, Pâhûles rîmês, (1897), «Ses prumîs pas», p.114 (fråze rifondowe).
aveur des wesses e cou
aveur dipus d’ betch ki d’ cou
aveur li feu å cou
awè do plonk e s’ cou
awè l’ cou stroet
båjhe mi cou
brider si tchvå på cou
cori å cou, shure å cou : cori, shure di tot près.
- I n' si dote nén ki les deus åcoletes da Caroudal lyi corèt-st å cou… — Paul-Henri Thomsin, Li diâle è cwér : Ine avinteûre di Bakelandt l'èspiyon di Napolèyon à Lîdje, 2009, p. 16 (fråze rifondowe).
cou di l’ eglijhe
cou do for dirî do for.
cou dzeu cou dzo
cou so xhame
cou-z å hôt
1. li cou-z å hôt
2. toumer l’ cou-z å hôt
deus cous ki s' ont veyou sont parints po cint-z ans
di cou
- Les cåzes di cou, les dschitêyès cåzes, si plaitièt ouxhs serés. — Motî Forir, a "ouh" (fråze rifondowe).
end aveur plin l’ cou
ès cou sint l’ eschoupe
esse å cou : shure sins djoke ene sakî.
esse a cou nou
esse dins l’ cou do Bon Diu esse a ene plaece k' il î fwait froed.
esse li cou tourné
fé des moxhes a deus cous
fé peter l’ cou
fijheu d’ moxhes a deus cous
hiner do cou
i n’ fåt nén vinde l’ oû k' est co e cou del poye
ké cou po deus fesses !
kî djåze dirî mi djåze a m’ cou
ki n’ a ni cou ni tiesse
li cou dins l’ boure
1. viker l' cou dins l’ boure
måy cou so xhame
måy cou so xhame, nén pus ki l’ Savtî ki rene
ni måy esse cou so xhame
ni nén conter l’ oû e cou del poye
- Ni contez nén l’ oû e cou del poye, valet. — Joseph Mignolet, Li tchèsturlinne dèl bèle rotche, 1922, p.23 (fråze rifondowe).
on n’ doet måy fé di s’ boke si cou
pa cou pa tiesse
- [ene pope djåzant] Et l' feme nos apougne pa cou pa tiesse et ns dansans e schô di s' feye. — Joseph Vrindts, Li pope d'Anvers, (1896), p.7 (fråze rifondowe).
prinde ses djambes e s’ cou
peter pus hôt ki s’ cou
poirter l’ cou-d’-tchåsse
pus fel k’ ene wesse k’ a l’ cou spotchî
rixhorbi l’ cou
si cori les djambes foû do cou
si såver li cawe e cou
sins cou ni tiesse
so s’ cou
so s’ cou so s’ tiesse
tchessî å cou
toumer l’ cou e boure
tourner l’ cou
tourner s’ cou: (rabaxhanmint) si tourne screne dvint l' atôtchî
- Djerå, come s' il n' ouxhe rén oyou,
  N' lyi respond rén, toûne si cou. — Ep. Martial, Bultén del Societé d' Lidje, Bulletin de 1858, ‘’Li savtî des recoletes’’, 69-73 (fråze rifondowe).

Parintaedje

Mots d’ aplacaedje

Sinonimeye

dirî, (deus) fesses, papadrî

Omofoneye possibe

(vuzé /ku/) : coû
(vuzé /ky/) : ku, quu (ki)

Fås amisse

Pår nén l' minme sinse ki l' francès "cou"; ki: dins l' ratourneure "prendre les jambes à son cou", c' est l' sinse do walon k' a stî calké.

Notule d’ uzaedje

Li sins di « cou » n' est nén on peur calcaedje do mot francès « cul ». D' on costé, il n' est nén si pår måhonteus, et di l' ôte costé, i pout ossu mostrer l' erî pårteye d' ene djin.