distaetchî
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /dɪ.tɛ.ˈt͡ʃiː/ /dy.tɛ.ˈt͡ʃiː/ /dis.ta.ˈt͡ʃi/ /dɪs.tɛ.ˈt͡ʃiː/ (betchfessî ae)
- (pa rfrancijhaedje) /dɛ.ta.ˈʃe/
- prononçaedje zero-cnoxheu : /dɪs.tɛ.ˈt͡ʃiː/
- Ricepeures : dis·tae·tchî
Etimolodjeye 1
[candjî]Bodje vî francès « distachier » (minme sinse)
Viebe
[candjî]distaetchî (2inme troke) (codjowaedje)
Djin et tins | Codjowa |
---|---|
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) | distaetche |
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) | distaetchîz |
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) | distaetchans |
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) | distaetchnut |
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) | distaetchrè |
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) | distaetchive |
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) | distaetche |
pårt. erirece (dj’ a, vos av) | distaetchî |
Ôtes codjowaedjes | come waitî |
- (viebe å coplemint) disfé ene sacwè k' esteut-st ataetcheye.
- Distaetchîz vosse vantrin — Motî Forir (fråze rifondowe). & — Motî Haust (fråze rifondowe).
- Distaetchî l' tchén — D.T.W.
- Nos irans distaetchî l' vea — D.T.W.
- Dji va distaetchî lès brides di mès sabots — D.T.W.
- Vinoz, nos distaetcherans les plantches del cloteure — D.T.W.
- (viebe å coplemint) pårti deus sacwè k' estént eshonne.
- Ses parints ont tot fwait pol distaetchî di s' crapåde — Motî Haust (fråze rifondowe).
- (viebe å prono) :
Loukîz a : « si distaetchî ».
Ratourneures
[candjî]- distaetchî ene agrape, distaetchî ene ataetche.
Parintaedje
[candjî]Mots vijhéns
[candjî]Contråve
[candjî]Ortografeyes
[candjî]Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
E rfondou walon :
Ratournaedjes
[candjî]Pårticipe erirece
[candjî]distaetchî omrin
- Pårticipe erirece omrin do viebe "distaetchî".
Addjectif
[candjî]singulî | pluriyal | |
---|---|---|
omrin | distaetchî | distaetchîs |
femrin padrî | distaetcheye | distaetcheyes |
femrin padvant | distaetcheye | distaetcheyès |
distaetchî omrin (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l’ no)
- k' a stî distaetchî.
- Ene fråze d’ egzimpe est co a radjouter.
Ratournaedjes
[candjî]Etimolodjeye 2
[candjî]Bodje « taetchî », avou l’ betchete « dis- » des viebes, calcaedje do francès « détacher ».
Viebe
[candjî]distaetchî (2inme troke) (codjowaedje)
Djin et tins | Codjowa |
---|---|
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) | distaetche |
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) | distaetchîz |
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) | distaetchans |
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) | distaetchnut |
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) | distaetchrè |
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) | distaetchive |
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) | distaetche |
pårt. erirece (dj’ a, vos av) | distaetchî |
Ôtes codjowaedjes | come waitî |
- (viebe å coplemint) fé rsaetchî les taetches tot lavant
- Aiwe po distaetchî — Motî Forir (fråze rifondowe).
- Distaetchî on moussemint — D.T.W.
- Li tchapea est distaetchî — D.T.W.
- Distaetchî on cazake spité d' coleûr — D.T.W.
Parintaedje
[candjî]Contråve
[candjî]Ortografeyes
[candjî]Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
E rfondou walon :
Ratournaedjes
[candjî]Pårticipe erirece
[candjî]distaetchî omrin
- Pårticipe erirece omrin do viebe "distaetchî".
Addjectif
[candjî]singulî | pluriyal | |
---|---|---|
omrin | distaetchî | distaetchîs |
femrin padrî | distaetcheye | distaetcheyes |
femrin padvant | distaetcheye | distaetcheyès |
distaetchî omrin (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l’ no)
- ki stî råyî di ses taetches.
- Ene fråze d’ egzimpe est co a radjouter.
Ratournaedjes
[candjî]Categoreyes :
- Mots do walon
- Walon
- Mots avou l' betchfessî ae
- Mots do walon di troes pîs
- Mots do walon vinant do vî francès
- Viebes do walon
- Viebes do walon ki s' codjowèt come waitî
- Viebes å prono do walon
- Mots do walon avou des ratourneures
- Pårticipes erireces do walon
- Viebes do walon ki l' pårticipe erirece est parey ki l' infinitif
- Addjectifs do walon
- Addjectifs ås cénk cognes ortografikes
- Addjectifs do walon metous padvant ou padrî
- Viebes do walon avou l' betchete dis-
- Calcaedjes do francès e walon