esse

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Miniauge.gifLoukîz a : «Rawete:Codjowaedje do walon/esse»

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Dobès rfondowes
esse Equals sign.svg sey

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén «esse» (sinse loyant li sudjet a l' atribut);li bodje latén «stare» (« esse astampé») a dné les cognes di sacwants tins («stî» / «stou» / «estou»; «esteut»; «esta»). Des ôtes cognes di codjowas vegnnut eto di sacwants codjowas laténs; Miniauge.gifLoukîz a : «ere»; «serè»; «fourit».

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj') so
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) estoz / stoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) estans / stans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) sont
Cåzant Ind. fut. (dji, dj') serè
Cåzant D.I.E. (dji, dj') esteu / steu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj') soeye
pårt. erirece (dj' a, vos av) stî / stou / estou
Ôtes codjowaedjes sipepieus tåvlea

esse (viebe a pårt)

  1. loye li sudjet èn adjectif atribut.
    • Dji so malåde, dji n' sårè vni ovrer.
  2. loye li sudjet on sustantif atribut.
    • Nosse pere esteut botchî.
  3. mostere li pôzucion d' ene djin, d' ene biesse, d' ene sacwè.
    • Wice ess ? :: Dji so sol plaece do Martchî, divant l' cåbaret «Å ratind-tot».

Ratourneures[candjî]

  1. est çki
  2. esse di bon bos, esse di bon bwès
  3. esse di påsse
  4. esse al dicåce
  5. esse e payis k' i n' î passe pont d' tchår
  6. esse foû waibes
  7. esse come so on nûlea
  8. esse do bos k' on fwait les violes

Parintaedje[candjî]

(minme sourdant etimolodjike)

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « esse », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]

± loye li sudjet a l' atribut
  • Flag of Saudi Arabia.svg Arabe : rén (sudjet ey atribut metous onk dirî l' ôte : dji so binåjhe = mi binåjhe)
  • Flag of Morocco.svgFlag of Saudi Arabia.svg Arabe marokin : rén (sudjet ey atribut metous onk dirî l' ôte : dji so coibjhî = mi coibjhî)
  • Flag of Germany.svg Almand : sein (de)
  • Flag of the United Kingdom.svg Inglès : to be (en)
  • Flag of Spain.svg Espagnol : ser (es)
  • Flag of France.svg Francès : être (fr)
  • Flag of Italy.svg Itålyin : essere (es)
  • Flag of the Netherlands.svg Neyerlandès : zijn (nl)
± mostere li pôzucion