hiner

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje almand «hin» (viè), avou l’ cawete di codjowaedje « -er »; mot cité dins l’ FEW 16 208b.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) hene
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) hinez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) hinans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) hinnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) hinrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) hinéve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) hene
pårt. erirece (dj’ a, vos av) hiné
Ôtes codjowaedjes come copiner

hiner

  1. (v. å coplemint) fé aler å lon, d' ene rade djesse.
    • I hene des pires après mi. Motî Haust (fråze rifondowe).
    • C' esteut l' galant da Dzirêye, ki Djan aveut-st on djoû prins pa l' pea des rins et hiné sol pavêye. M. Hicter (fråze rifondowe).
  2. (v. sins coplemint) fé aler å lon ene måle odeur; ; loukîz a : hinêye
    • Divins les tcholeurs, les tchås hinèt. Motî Forir (fråze rifondowe).
  3. roter e tapant ses hantches å dfoû, aprume po ene comere; loukîz a : hiner do cou## vini avou foice et felesse disconte (ene sacwè, ene pårteye do coir).
    • Li plouve lyi hene e vizaedje. Motî Forir (fråze rifondowe).
    • Li vint hene. Motî Haust (fråze rifondowe).
    • Li nivaye a hiné el bassene et fé ene consire. Motî Haust (fråze rifondowe).
  4. (v. sins djin) ploure setchmint disconte des fniesses, evnd.
    • Serez li fniesse; i hene.
  5. ((viebe å prono) : Miniauge.gifLoukîz a : « si hiner ».) : Miniauge.gifLoukîz a : «si hiner»

Ratourneures[candjî]

  1. hiner å diåle : hiner evoye.
    • Fåt i hiner nos biesses å diåle (paski les docteurs dijhèt k' el tchå d' bovrins a bråmint des risses) ? (foyoû d' ene soce po disfinde li tchå prodûte el Walonreye, 2010)
  2. hiner peye ou tiesse u: hiner peye ou croes u: hiner croes ou peye : taper ene pîce di manoye e l' air, et vey s' ele ritoumrè sol costé "peye" (avou l' chife) ou sol costé "tiesse" ou "croes" (avou l' dessén).
    • Volans dj' hiner peye ou tiesse ? Motî Forir (fråze rifondowe).
  3. si hiner l' tiesse å meur : tuzer et ratuzer po trover ene rexhowe, al vude, esse pår disbåtchî.

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Omofoneye possibe[candjî]

  • schiner (finde) : les 2 si prononcèt /hine/ (hiner) so Lidje

Miniauge.gifLoukîz a : xhiner (fé des xhinêyes, des droles di djesses del boke) ki s' prononce /ʃine/ (chiner) après Nameur Miniauge.gifLoukîz a : chiner /ʃine/ (aler ås ouxh)

Sipårdaedje do mot[candjî]

w. do Levant

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

fé aler å lon, d' ene rade djesse
fé aler å lon ene odeur
roter e tapant ses hantches å dfoû