cori

Loukîz eto : côrî, corî.

Walon (Rifondou)

Etimolodjeye

Tayon-bodje latén « cŭrrĕre » ‎(« currere ») (minme sinse); çou ki dene on mot avou l’ cawete d’ infinitif « -i » des viebes.

Prononçaedje

AFE :
- diferins prononçaedjes : /kɔ.ˈʀi/ /kɔ.ˈʀy/ /ku.ˈʀi/ /ku.ˈʀy/ (oyon O.OU)
- prononçaedje zero-cnoxheu : /kɔ.ˈˈʀi/
Ricepeures : co·ri

Djins ki corèt
Aiwe ki court

Viebe

Djin et tins	Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’)	cour
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs)	coroz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns)	corans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle)	cournut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’)	courrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’)	coreu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’)	coure
pårt. erirece (dj’ a, vos av)	corou
Ôtes codjowaedjes	sipepieus tåvlea

(v. sins coplemint) fé aler raddimint ses djambes, po-z aler pus vite, tot djåzant d’ djins et d’ biesses.
- I court pus rade ki twè.
(v. sins coplemint) (pa stindaedje do sinse) aler radmint (tot djåzant d' ôte tchoi).
- Ådjourdu, c' est a m' toû do profiter, et d' mi stinde tot rwaitant les nûlêyes ki cournut åd dizeu di m' tiesse. — Guy Brener, Rin fé (fråze rifondowe).
(v. sins coplemint) endaler sins sawè wice, tot djåzant di pinsêyes.
- Cwand vént l’ alnute, et k’ e m’ coulêye li dseulance mi sieve di shuveu, dji leye cori totes mes pinsêyes ; mes pôvès pinsêyes di tuzeu. — Louis Lagauche (fråze rifondowe).
(v. sins coplemint) si kihiner, fé ene foice (tot djåzant d' on pexhon).
- Dji tape on côp, tchouk ! I m’ betche, dji saetche, djel lai . Gruzale k’ esteut on pô pus lon acourt … […] c’ esteut on bårbea insi ! — Henri Simon, «Sètche, i bètche !» divins «Quatre comédies liégeoises» da Jean Haust (1936), 1889, p.34 (fråze rifondowe).
(v. sins coplemint) aler so valêye, tot djåzant d’ l’ aiwe, u d’ on likide.
- Dj’ a l’ nez ki court et mes pîs ki sintèt : ça n’ mi va nén ; dj’ a l’ creva.
- Divins les mwins d' ene metchante cåcarete,
  Mi cour plora.
  Ås pîs d' ene ôte po kî dj' åreu fwait ene brete,
  Si sonk cora. — Jean Bury, Joyeux rèspleus, (1899), "Mi cour" (fråze rifondowe).
(v. sins coplemint) piede di l’ aiwe, tot djåzant d’ on plafoné meur, d’ ene måjhire di rotche ; piede si intche tot djåzant d’ on bik.
- Gn a on croyon-bik k’ a corou dins m’ ploumî.
(v. sins coplemint) (mot d’ colebeu) fé avou dvins on concours.
- I n’ estént nén contints, dai, la k’ dji mete mi bleu-bijhe ! Dj’ a si bén oyou l’ côp d’ sounete ! … Sortot Kinåve avou s’ fameus surlet ki n’ a co djamåy polou cori tot côp k’ dj’ a tapé m’ bleu… — Henri Simon, Li bleû-bîhe, 1886, p.9 (fråze rifondowe).
(v. sins coplemint) si kiminer, patrafter.
- N' est ç' nén mi ki doet cori po tot cial. — Joseph Mignolet, Milionêre !, (1934), p. (fråze rifondowe).
(viebe å coplemint) (mot d’ colebeu) raveur on colon metou al tape pol constater.
- Neni, i n’ a polou vni, i s’ aveut toirtchî l’ pî dimegne tot corant l’ surlet da Kinåve. On dit k’ end a pris po troes samwinnes, mins dj’ a pris li ptit crolé ; c’ e-st ene vraiye bizawe ! — Henri Simon, Li bleû-bîhe, 1886 (fråze rifondowe).
(viebe å coplemint) roter so tos (les tchmins).
- I court les voyes come haicheu.
(v. å coplemint nén direk eployî avou li dvancete « après ») Loukîz a : « cori après ».
(v. å coplemint nén direk eployî avou li dvancete « so ») aprepyî èn ådje.
- I court so ses doze ans a schipe, e s’ vola t i shijh ans k’ i fwait l’ manaedje – come ene pitite feme. — Arthur Xhignesse, Boule-di-Gôme, 1912, p.3 (fråze rifondowe).
((viebe å prono)) dins les ratourneures si cori foû d’ lu u si cori les djambes foû do cou : cori rade.
- Les deus vîs s’ corèt tot foû d’ zels sins saveur apicî l’ åwe. — François Duysinx (fråze rifondowe).
(v. sins djin) passer.
- I court co portant on pô d’ air, dins l’ tcholeur, s’ on trouve ene boune plaece. — Maggy Frisée (fråze rifondowe).
(v. sins coplemint) passer tot djåzant do tins.
- Pu les anêyes corît ; on n' si sovna pus d' l' åbe,
  Ca c' est a schipe si, d' tinzintins, la, tot gueriant
  Åtoû do feu, on vî ou l' ôte endè rdjåzéve… — Henri Simon, Li pan dè bon Diu, "Li rvindje di l' åbe" (fråze rifondowe).

Ratourneures

cori come on live / cori come ene bixhe / cori come on disraté : cori rade.
cori buzete
cori les tiers et les vås
dji t’ rårè sins cori : onk (ene) ki vs a djouwé ene kénte, et k’ årè co dandjî d’ vos.
fé cori
- C' est bon po ene feye, dj' î va, mins sovnoz vs bén po ene ôte feye di n' nos pus fé cori insi, sins cwè vos iroz vos-minme. — Antoine Bouhon, Les Brixhes da Gèrâ, 1900, sinne IX, p.23 (fråze rifondowe).
sins lon cori u divant lon cori : bénrade.
sins cori
- O ! Des candes come çoula ! Dji vou ki l' diåle m' epoite
  Si dj' n' a nén ptchî cint feyes leus talons k' leus betchetes !
  Dj' aveu ene ataetche so m' mantche et dji m' aveu bén dit
  K' on djoû ou l' ôte vénreut ki dj' l' åreu sins cori ! — Édouard Remouchamps, Tåtî l’ Pèriquî, 1884, Ake I, Sinne VIII, v. 141-144 (fråze rifondowe).
cori on risse, cori on må : prinde on risse.
- Dji n’ cour nou risse ki dji m’ fwaiye magnî.
- On veyeut li graevî dzo l’ glaece,
  Et nolu ni coreut nou må. — Joseph Vrindts, Vîx Lîge, (1901), p.7, “L’Hiviér” (fråze rifondowe).
dji n’ cour nén après : dji n’ inme nén d’ trop (èn amagnî).
a vs fé cori les voyes.
- Et c' est dispoy, dj' è respond, dispoy,
  Ki, so nosse pôve monde, biesses et djins,
  Ont tertos des tchabotés dints,
  Et des doleurs a vs fé cori les voyes. — Joseph Vrindts, Pâhûles rîmês, (1897), "Li mâx d'dints", p.77 (fråze rifondowe).