Aller au contenu

saizi

Èn årtike di Wiccionaire.
(Redjiblé di saizeye)

Etimolodjeye

[candjî]

Tayon-bodje tîxhon * « sazjan » (« rinde ene sakî propietaire d’ ene sacwè »), çou ki dene on mot avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes.

Prononçaedje

[candjî]

Viebe

[candjî]
Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) saizi / saizixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) saizixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) saizixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) saizixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) saizirè / saizixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) saizixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) saizixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) saizi
Ôtes codjowaedjes come prusti

saizi (viebe å coplemint)

  1. apicî.
  2. comprinde.
  3. sbarer, fé awè peu.
    • To m’ as saizi, veråt !

Sinonimeye

[candjî]

Parintaedje

[candjî]

Ortografeyes

[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes

[candjî]
Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.
  • F. saisir, agripper.
  • F. saisir, comprendre.
  • F. surprendre, effrayer.

Pårticipe erirece

[candjî]
singulî pluriyal
omrin ralårdji ralårdjis
femrin ralårdjeye ralårdjeyes

saizi omrin

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "saizi".

Codjowa

[candjî]
Dobès rfondowes
saizi saizixh
Do viebe «saizi»
  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece

Addjectif

[candjî]
singulî pluriyal
omrin saizi saizis
femrin padrî saizeye saizeyes
femrin padvant saizeye saizeyès

saizi omrin (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l’ no)

  1. reyusse, ståmusse.
    • Li medcén est tot saizi d’ vey amoussî l’ viye Djelike.
    • Madame Nabolz, li djin evoyeye på Consey di l’ Urope po les arnåjhes linwistikes, a stî saizeye d’ aprinde ki l’ walon n’ esteut nén aprins e scole. Roger Viroux (fråze rifondowe).

Sinonimeye

[candjî]

paf, peté, metch, pek.

Ortografeyes

[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Sustantif

[candjî]
singulî pluriyal
omrin saizi saizis
femrin saizeye saizeyes

saizi omrin onk (ene) ki n’ est nén tot djusse, on pô drole, nén come èn (ene) ôte.

Ratourneures

[candjî]
  1. Notru-Dame des Grands Saizis, priyîz par lu dijhêye po balter ene sakî.

Sinonimeye

[candjî]

bardouxhî, dimey-cougnî, dimey-doûs, ewaeré, sokea, foû-scwere ; Loukîz a : « Motyince:dimey doûs/walon »

Ratournaedjes

[candjî]
Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.

F. simple d’esprit.