poye

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Wikipedia-logo-en.png Cial, n a des
racsegnes
eciclopedikes so
les poyes
Poye toet.jpg

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Bodje induropeyin * «pu» (djonne di biesse, pitite biesse), adon racuzinåve avou l' Modele:la-p «puer» «valet, gårçon» ou «puella» «båshele, feye», ey adon li francès «puéril»; mot cité dins l’ FEW 9 533b.

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
poye poyes

poye f.

  1. frumele do cok.
    • N arive k' ene poye si recresteye on côp; ele tchante; ele fwait l' cok (ramexhné pa J.J. Gaziaux).
    • Dj' a ene poye a-z acover Et l' vexhåd m' el vout haper (rima d' efant).
  2. (oujhea) cisse sôre d' oujhea la, veyou come ene indje biyolodjike, e sincieus latén : Gallus gallus.
    • Li poye a stî aclevêye aprume e l' Azeye.
    • C' est des grandès poyes flamindjes avou des grandès pates et waire di plomes (ramexhné pa J.J. Gaziaux).
    • Les poyes gretèt so l' ansinî; so c' tins la, li tchet, ruzé potince, va prinde des oûs didins les nis (O. Lacroix).
  3. feme k' èn ome maryî a sol costé.
    • A tchaeke escale, dji va vey Totes les ptitès fefeyes; Cwand dji pinse ritrover m' poye Elle est todi evoye B. Mirlon (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. i n' fåt nén vinde l' oû k' est co e cou del poye
  2. çou ki vént d' poye grete; çou ki vént d' poye grete; çou ki vént d' tchén hagne
  3. binåjhe come ene poye k' a trové on vier
  4. stronner l' poye sins l' fé braire / stronner l' poye sins l' fé criyî / toirtchî l' poye sins l' fé criyî
  5. cwand les poyes åront des dints, cwand les poyes iront a crossetes, cwand les poyes ponront so les sås
  6. aler coûtchî avou les poyes
  7. mete li moxhet dins les poyes
  8. nén ddja bon po moenner les poyes pixhî
  9. c' est pask' i gn a des poyes ki les coks s' ercrestêynut (O103)
    >> des pates di poye : laid scrijhaedje
  10. >> Cwand les poyes si metèt a houte c' est k' el plouve serè vite houte : Spot sol tins et les såjhons.
  11. >> i ploût a Palijhoû; Les poyes ponèt les coks tchantèt; les viyès femes vont ramasser les oûs : Rime-rame d' efant
  12. >> nosse bele grosse rodje poye cove; u: >> nosse bele grosse rodje poye cove inte li late et li tchviron; u: >> nosse grosse rosse poye cove e cofe; u: >> nosse boune grosse poye cove doze beas gros rosses poyons : toitche-linwe.

Parintaedje[candjî]

(minme sourdant etimolodjike)

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Dizeutrins mots[candjî]

Omofoneye possibe[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « poye », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]

± frumele do cok
± sôre d' oujhea Gallus gallus
± feme sol costé

Etimolodjeye 2[candjî]

Do viebe «poleur»

Codjowas[candjî]

poye

  1. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî «poleur».
    • Ça mi sbare k' i poye co roter, avou l' croke k' il a yeu.
    • I fåt ki dj' poye sicrire del gåtche mwin.