aiwe

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén « aqua » (minme sinse), adon, racuzinåve did près avou l’ occitan « aiga » eyet l’ catalan « aigua ».

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

aiwe f.

  1. (mot d’ tchimeye) clair likide li pus corant so tere, ki totes les vicantès sacwès ont dandjî, et ki si essegne tchimike est H2O.
    • On vout k' i gn åye di l' aiwe sol planete Måss.
  2. (abwesson) abwesson fwaite di ç' likide la, poujhî e-n on peur sourdant.
    • Deus bires, ene limonåde et ene aiwe, si vs plait.
  3. (mot d’ djeyografeye) plaece ki ci likide la î court a valêye, vinant d' on sourdant.
    • Pou-må a toumé e l' aiwe et s' a neyî.
  4. basse ki ci likide la î dmeure.
  5. plouve.
    • Nos årans co ouy di l' aiwe D.T.W.
    • I toume di l' aiwe D.T.W.

Ratourneures[candjî]

(likide po boere)

  1. voye d' aiwe : (vî mot) cwantité d' aiwe k' on pleut aler cweri avou des saeyeas (et on hårkea) al fontinne.
  2. esse tot e-n ene aiwe : esse tot e souweur.
  3. èn nén awè ses aiwes tchôdes

(likide ki court)

  1. leyî cori l' aiwe a valêye : : èn nén espaitchî les djins di fé a leu môde.
  2. ça a tcheyou a l' aiwe : c' est rovyî, abandné.
    On dit eto: so flote.
  3. n' a nole si claire aiwe ki n' si brouye
  4. aiwe vént, aiwe riva Motî Villers (fråze rifondowe).

(basse)

  1. c' est todi l' aiwe ki doime ki neye
  2. les coetès aiwes sont todi les pus dandjreuses Motî Villers (fråze rifondowe).

(plouve)

  1. li tins toûne a aiwe u: nosse tins tire a aiwe u: li vint est a l' aiwe : : i va ploure.

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

  • (plaece ki H2O î court a valêye) : rivire

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

± clair likide li pus corant so tere
plaece ki ci likide la î court a valêye

Waitîz eto[candjî]

Wikipedia-logo-v2.svg Lére l’ årtike aiwe (discramiaedje) so Wikipedia